Kiralar Neden Bu Kadar Hızlı Yükseldi? Kiralık Ev Sıkıntısı Neden Kaynaklanıyor?

Kiracılar, kiralık konut fiyatlarının son birkaç aydır neden hızla artış gösterdiğini, Türkiye genelindeki kiralık ev fiyatlarının son durumunu, fiyatların daha ne kadar yükseleceğini ve bu sorunun nasıl çözüme kavuşacağını merak ediyor.

Kiralar Neden Bu Kadar Hızlı Yükseldi? Kiralık Ev Sıkıntısı Neden Kaynaklanıyor?

Son bir senedir büyük kentlerdeki ev kira fiyatları ciddi seviyede arttı. Haliyle akıllara gelen ilk soru, neden fiyatların artış gösterdiği oluyor.

Konuya ilişkin açıklamalar yapan Gayrimenkul Değerleme Uzmanı Dr. Ahmet Büyükduman, 2018'de meydana gelen kur şoku ve sonrasındaki kredi faizlerinde yaşanan artış, konut üreticileri tarafından yeni projelere başlanmasının önemli ölçüde yavaşlattığını belirtiyor ve şunları dile getiriyor:

“Yıllık 700 - 800 bin adet yeni konut ihtiyacı olan ülkemizde 2019 ve 2020 yıllarında bu ihtiyacın ancak yarısı kadar yeni konut inşaatına başlandı. Bir yandan faiz oranlarının yüksekliği diğer yandan inşaat maliyetlerindeki enflasyonun üzerindeki artışlar konut satın alımını oldukça zorlaştırmış durumda. Bu nedenle konut satın alamayanların mekân talebi kiralama piyasasına yöneldi. Bu nedenle de kira rayiçleri yükseliş gösterdi.”

Diğer taraftan başta İstanbul olmak üzere İzmir ve Ankara gibi büyük kentlerde merkezi konumlarda kiralık konut bulmanın zorlaştığıyla ilgili de konuşuluyor. Piyasada kiralık konut az olunca vatandaşlar emlak ofislerinde sıraya girdi, listelere isimlerini yazıdırdı. Bu durum bir süre daha bu şekilde sürecek gibi görünüyor. Peki gelecek sene kiralık ev piyasasında neler olacak?

Büyükduman bu konuya ilişkin salgın sürecinde üniversiteler tarafından uzaktan eğitime geçilmesinin, bir miktar kiralık ev talebini düşürdüğünü ifade etti ve "Pandemi koşullarının sona ermesiyle birlikte üniversitelerin yüz yüze eğitime geçmesi, ertelenen evliliklerin gerçekleşmesiyle konut talebi daha da hızlanacak ve gerek kiralar gerekse fiyatlarda ki artış devam edecek" dedi. Büyükduman, şöyle konuştu:

“Ayrıca konut kredi faiz oranlarının da düşme ihtimali dikkate alındığında düşen faiz oranları da konut fiyatlarını artırıcı bir etkide bulunacaktır.”

2 Bin Lira Olan Kira 5 Bine Yükseldi

İstanbul’daki kiralık ev fiyatlarındaki yükselişle ilgili değerlendirmeler yapan İstanbul Emlakçılar Odası Başkanı Nizameddin Aşa, İstanbul’da kira fiyatlarında son 6 - 7 aydır çok ciddi yükseliş olduğuna ancak bu durumun bölgesel şekilde yaşandığına dikkat çekiyor ve şunları kaydediyor:

“Kadıköy - Bostancı - Suadiye bölgesinde E5'in deniz tarafında 5 aydan bu yana bir sıkıntı var. Bu bölgelerde kiralar son iki yılda ikiye katlandı. 2 bin lira olan evler 4 - 5 bin lira seviyesine çıktı.

Çünkü ev yok. Bu rakamlar 2+1 evler için geçerli. 3+1 evler için de 8 - 10 bin lira bandından rakamlar istendiğini duyuyoruz. Bu tabii o bölgeye ait bir şey.

Avrupa yakasında ise Nişantaşı, Etiler, Bebek, Ulus gibi bölgelerde aynı problemin yaşandığını görüyoruz. Avcılar ve Zeytinburnu gibi bölgelerde de aynı durum geçerli.”

Kiralık Ev Sıkıntısı Neden Kaynaklanıyor?

Nizameddin Aşa, İstanbul’da kiraların fazla olduğu yerlerin ortak özelliğinin yoğun bir kentsel dönüşümle karşı karşıya kalınması olduğuna vurgu yapıyor.

Haliyle bu dönüşümde vatandaşlar, oturdukları bölgeden çok fazla uzağa gitmeyi tercih etmiyor. Aşa, konuyla ilgili şunları dile söyledi:

“Genelde dönüşüm sırasında vatandaşlar kendi semtlerinden fazla uzağa gitmek istemiyorlar. Yoğunluk bundan kaynaklanıyor. Kadıköy-Maltepe bölgesinde 3 bin konutun yıkılması planlanıyor. hepsinde 10 daire olsa 30 bin talep demek.”

Öğrencilerin Dönmesi ile Sorun Daha da Büyüyecek

Aşa ayrıca düşük faiz oranlı konut kredisi kampanyasıyla çok fazla konut satışının yapıldığını ancak insanların yeni konutlara olan taleplerinin yükselmesi kadar, yeni inşa edilen binaların sayısında da azalmalar olduğunu belirtiyor.

Aşa, koronavirüs salgınının etkilerinin düşmesiyle beraber öğrencilerin İstanbul'a dönüşünün yeni bir problem oluşturacağına dikkat çekiyor. Aşa, şunları söyledi:

“Eylül - ekim gibi öğrenciler de tekrar geri dönünce sıkıntının daha da büyüyeceğini söyleyebiliriz. Birçok semtte bu sıkıntı başladı ve yayılacak gibi de duruyor.”

Problem Nasıl Çözülür?

Nizameddin Aşa, 'İstanbul'da umut bitmez' diye konuşuyor ve kentsel dönüşümün ardından bu yangının biteceğini vurgulayarak şöyle konuşuyor:

“Yıkılan binalarda yeni kapasite artışı olacak. Ev sahipleri tekrar evlerine dönecek. Yani kentsel dönüşüm güzel bir şekilde gerçekleşirse bu sıkıntı 1 - 2 yıl içerisinde biter diye düşünüyorum.”

Kiralar Ne Kadar Yülseldi?

Konuya ilişkin açıklamalarda bulunan sahibindencom’un Pazarlamadan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Nazım Erdoğan, kendine yöneltilen soruları şu şekilde yanıtladı:

İstanbul’da kiralık konutların ortalama metrekare fiyatlarında son bir yılda yüzde kaçlık bir artış gözlendi. Geçen yılla bu yılı kıyaslarsak bu durumu nasıl yorumlamak gerekir?

Gayrimenkul sektörünün nabzının attığı İstanbul’da son iki yıldır kiralarda düzenli bir artış eğilimi gözlemliyoruz.

Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi (BETAM) işbirliği ile bu ay altıncısını hazırladığımız sahibindex Konut Piyasası Görünümü Raporu’na göre; Mayıs ayında yıllık kiralık ilan metrekare fiyatı artış oranı üç büyük ilde de yükseldi.

Yıllık kira artış oranı geçen aya göre İstanbul’da 9,7 yüzde puan, Ankara’da 6 yüzde puan ve İzmir’de 4,2 yüzde puan arttı. Yıllık kira artış oranı İstanbul’da yüzde 35,7, Ankara’da yüzde 20,3 ve İzmir’de yüzde 21,8 oldu.

Bu gelişmeyle 2020 Mayıs ayında İstanbul'da 20, Ankara'da 10,9 ve İzmir'de 15,7 olan ortalama kiralık konut ilan metrekare fiyatları, 2021 Mayıs ayında bu illerde sırasıyla 27,1, 13,1 ve 19,1 liraya yükseldi.

İstanbul özelinde kiralık konutların ortalama metrekare fiyatlarında geçen yıla oranla kaydedilen artışı tetikleyen ana sebepler; kredi faiz oranlarında yaşanan yükseliş, salgının getirdiği karantina tedbirleri ve depreme karşı yeni konutlara yönelik talebin hızla artması oldu.

Önümüzdeki süreçte aşılama programının hız kazanmasıyla birlikte salgının etkilerinin ortadan kalkması, çalışma ve yaşam temposunun eski hızına yaklaşmasıyla birlikte gayrimenkul piyasasında yeniden merkeze yönelik bir hareketlenme beklenebilir. Orta vadede konut satışının hızlanmasıyla birlikte kiralarda da bir miktar geriye gidiş gözlemlenebilir.

Son bir yıl içerisindeki yükselişi ilçe bazında değerlendirirsek en çok artışın olduğu ilçeler nereler? Bu ilçelerdeki artışların temel nedenleri nelerdir?

İstanbul’da en çok artışın yaşandığı ilçeler sırasıyla Şile yüzde 104,1, Zeytinburnu yüzde 62,2, Avcılar yüzde 58,6, Beylikdüzü yüzde 57,4 ve Büyükçekmece yüzde 55,2. Bu ilçelerden özellikle Şile’de fiyat artışında salgının etkisiyle beraber daha izole bir ortamda yaşamak isteyenlerin yoğun olarak talep göstermesi etkili oldu. Diğer bölgelerde de son dönemde hayata geçirilen yeni konut ve ulaşım projeleri bu bölgelerdeki hareketliliği olumlu yönde etkiledi.

Ankara ve İzmir’de kira artışları nasıl? Geçen yıla kıyasla İstanbul kadar artış yaşanmış durumda mı?

Mevcut durumda büyükşehirlerde kiralık konut piyasasında hareketliliğin yanı sıra, kiralarda artış devam ediyor. Türkiye genelinde ortalama kiralık konut ilan metrekare fiyatındaki yıllık artış oranı Mayıs ayında yüzde 23,2 olurken, ortalama kiralık konut ilan metrekare fiyatı 18,4 liraya yükseldi.

Yıllık kira artış oranı İstanbul'da yüzde 35,7, Ankara'da yüzde 20,3 ve İzmir'de yüzde 21,8 oldu. Bu gelişmelerin sonucunda ortalama kiralık konut ilan metrekare fiyatları İstanbul’da 27,1 lira, Ankara’da 13,1 lira, İzmir'de ise 19,1 lira oldu.

Enflasyondan arındırılmış (reel) kira fiyatları da üç büyük ilde arttı. Kiralık konut piyasasında bir canlılık göstergesi olarak kullanılan kiralanan konut sayısının toplam kiralık ilan sayısına oranı ülke genelinde ve üç büyük ilde geçen yılın aynı ayına göre arttı.

Öte yandan, bu gösterge önceki aya göre ülke genelinde belirgin bir değişim göstermezken, İstanbul’da ve İzmir’de sınırlı oranda düştü, Ankara’da ise yükseldi. Kiralanan ilan sayısının kiralık ilan sayısına oranı ülke genelinde yüzde 15,9, İstanbul’da yüzde 16,9, Ankara’da yüzde 17 ve İzmir’de yüzde 12,7 oldu.

Önümüzdeki yıl kiralık konut piyasasında neler bekleniyor?

Koronavirüs salgının gölgesinde çok zorlu günlerin yaşandığı bir yılı geride bıraktık. Salgının yayılmasını önlemek amacıyla alınan karantina tedbirlerinden dolayı zamanın büyük bölümünü evlerde geçirmek zorunda kaldık. Salgının etkisini kırma noktasında önemli bir aşama olan aşılama çalışmalarının hız kazanmasıyla birlikte yeni bir sürece girdik.

Bu salgının etkilerinin kesintiye uğraması üretimin hızlanması ve daha güvenli çalışma ortamlarına tekrardan kavuşmasıyla beraber tüm sektörlerde bir canlanma gözlemlenecektir. Piyasalarda yaşanacak canlanmaya paralel olarak konut satışlarının yeniden hızlanması, orta vadede kiralık konutlara olan ilginin daha ılımlı seyretmesine neden olabilir.

Hürriyet

Güncelleme Tarihi: 25 Haziran 2021, 09:34
YORUM EKLE