24 İl ve 80 İlçe Deprem Bekliyor!

Türkiye'de 24 kent ve 80 ilçenin fay hattı üzerinde olduğuna dikkat çeken TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası Güney Marmara Şubesi Yönetim Kurulu Üyesi Aysun Aykan, deprem üretebilecek fay hatlarını da açıkladı.

24 İl ve 80 İlçe Deprem Bekliyor!

Yurt genelinde Düzce, Erzurum ve Konya'da yaşanan 5 büyüklüğündeki depremler, Türkiye'nin deprem gerçeğini istemesek de hatırlattı.

Aykan; bu korkutan gerçeğe ilişkin Habertürk'ün sorularını yanıtladı. İşte birbirinden önemli ve çarpıcı açıklamalar...

24 İl 80 İlçe Fay Hattında

"Ülkemizin önemli bir bölümü deprem tehlikesi ve riski altındadır. Türkiye Diri Fay Haritası'na bakıldığında; 5.5 ve üzeri büyüklükte deprem üretme potansiyeline sahip yaklaşık 500 diri fay bulunmakta. Şu an ki yapılan çalışmalara göre şehir merkezinden diri fay geçen kent sayısı 24 olmuştur.

Risk Altındaki Kentler

Risk altındaki bu iller; Kocaeli, Bursa, Balıkesir, Bolu, Sakarya, Manisa, İzmir, Aydın, Muğla, Denizli, Burdur, Kütahya, Eskişehir, Konya, Aksaray, Tokat, Kayseri, Osmaniye, Hatay, Kahramanmaraş, Erzurum, Erzincan, Hakkari ve Bingöl'dür. 24 kentimizin yanı sıra, 80'i aşkın ilçemiz de doğrudan fay hatları üzerindedir.

Zon Üstünde Yapılar Hasar Görecek

Bu fayların kırılması durumunda ilk önce fay zonu üzerindeki yapılar zarar görecektir. Bu faylardan özellikle kırılma zamanı gelmiş olanların yani sismik boşluk olarak tanımladığımız, yerleşim yerlerinden geçenler büyük risk oluşturmaktadır.

Türkiye'de yaklaşık 20 yerde deprem üretme olasılığı olan fay var. Bunlara sismik boşluk diyoruz. Kırılma zamanı gelmiş, yeterli derecede gerilim birikmiş, her an kırılabilecek fay parçaları.

Bilimsel çalışmaların, özellikle Kuzey Anadolu Fayı başı olan Bingöl ve Kuzey Anadolu Fayı’nın Marmara Denizi içerisinden geçen kısmı ile, Balıkesir, Kahramanmaraş taraflarının yakın gelecekte deprem olacağı yönünde olduğunu gösteriyor, buralara dikkat edilmesi, hazırlık yapılması gerekiyor.

Yedisu Fayı 7,5'lik Deprem Üretelebilir  

Yapılan çalışmalara göre, Bingöl-Erzincan bölgesinde bulunan Yedisu Fayı’nın 7.5 büyüklüğe kadar deprem üretme potansiyeline sahip olduğu biliniyor.

Yedisu Fayı üzerindeki deprem tekrarlanma periyodunun, geçmiş depremler de göz önünde bulundurulduğunda yaklaşık 245 ± 55 yıl olduğu düşünüldüğünde, en son meydana gelen 1.784 depreminden bu yana 236 yıl gibi bir zaman geçti.

Marmara'dan Sonra En Riskli Bölge 

Bu sonuca bakarsak, fay yakın gelecekte kırılabilir. Kuzey Anadolu Fayı (KAF) üzerinde, Marmara Denizi içinde var olan sismik boşluktan sonra en riskli bölge olan Yedisu Fayı'nın sismik aktivitesinin dikkatle takip edilmesi önem taşımaktadır. Doğu Anadolu Fayı, yakın zamanda deprem üretme olasılığı olan faylar sınıfında değerlendiriliyor.

Gölbaşı ve Türkoğlu Segmentleri

Özellikle Kahramanmaraş'ta, Gölbaşı ve Türkoğlu segmentleri üzerinde yapılan paleosismoloji çalışmalara göre; yaklaşık 900 - 1000 yıldır yüzey faylanması oluşturan büyük bir depremin olmadığı anlaşılmıştır.

Bu nedenle Gölbaşı- Türkoğlu fay parçasının yakın gelecekte deprem potansiyeli çok yüksek bir sismik boşluk konumunda olduğu söylenebilir.

Balıkesir'i 7.2 Tehdit Ediyor

Ülkemizde özellikle Bingöl çevresi, Kahramanmaraş, Hakkâri - Yüksekova, Malatya, Antakya, Adıyaman, Erzurum, Ağrı, Aydın, Denizli, Muğla taraflarındaki faylar sismik boşluk olarak yani yakın gelecekte deprem üretme olasılığı olan faylar sınıfında değerlendiriliyor.

Benzer şekilde Balıkesir il merkezinden geçen 7.2 büyüklükte deprem üretme potansiyeline sahip Balıkesir- Gökçeyazı segmenti 2 bin yıldır kırılmayan bir parçadır. Özellikle buranın da tehlikesine dikkat çekmemiz gerekiyor.

Bütün faylarda paleosismoloji çalışmaları yapılmadığı için diğerlerini kesin bilemiyoruz.

Türkiye'nin birçok yerinde deprem üretme zamanını doldurmuş ve yeterli gerilimi biriktirmiş faylar var. Yapılan çalışmalara göre, sismik boşluk olarak değerlendirilen faylar, yakın bir gelecekte tekrar deprem olacağını gösteriyor; fakat depremin tam zamanını bilemiyoruz.

Marmara'da 7.6 Büyüklüğünde Olabilir

Marmara'da mutlaka büyük bir deprem olacak. Büyüklüğü 7.6 olabilir. Bu deprem, 28 milyon kişiyi etkileyecek ve depreme hazırlıksız yakalanılması durumunda da büyük bir kaos yaşanabilir.

Marmara bölgesinde 1900 - 2015 yılları arası 4 ve üzeri büyüklüğüne sahip 500’ün üzerinde deprem meydana geldiği belirlenmiştir.

İstatiksel olarak son yüzyılda 15 büyük deprem meydana getirmiş olan Kuzey Anadolu Fayı'nın (KAF) dünyanın en aktif faylarından olduğu bilinmektedir.

Bu depremlerin karadaki toplam yüzey yırtılmasının, 1.100 kilometreye ulaştığı biliyoruz.

Kuzey Kolun Aktivitesi Yüksek 

Bu 15 depremden 7 ve üzeri büyüklüğe sahip, 1999 Düzce Depremi de dahil 6’sı, Marmara Bölgesi'nde uzanan parçalarda meydana geldi.

Tarihsel deprem kayıtlarına bakıldığında, MS 1 ile MS 1899 arasında bölgede toplamda 600 civarında deprem gerçekleştiğini fakat bunların 38’inin büyüklüğünün 7.0’den fazla olduğunu ve bölgeyi etkilediği bilgisi mevcut.

Tarihsel ve aletsel deprem kayıtlarının yaklaşık dağılımına bakıldığında kuzey kolun aktivitesinin en yüksek olduğu görülmektedir.

10 Yıl İçinde Olma Olasılığı Yüksek 

Marmara Denizi içinden geçen kuzey koldaki deprem dağılımları ise en son depremlerin 1509 ve 1766 yılında gerçekleştiğini, 200 - 250 yıllık dönüş periyotları olduğu düşünüldüğünde bu alanın bir sismik boşluk olduğu yani kırılma zamanı geldiği görülmektedir.

Ulusal ve uluslar arası yapılmış çalışmalara göre; 1999 Depremi'nden sonra 30 yıl içerisinde yüzde 65 ihtimalle 7’den büyük maksimum 7.6 büyüklükte bir depremin Marmara Denizi'nde olacağı yönündeydi.

Bu süreden 20 yıl geçtiğini düşünürsek, 10 yıl içinde olma olasılığı yüksek.

Bu Deprem Türkiye'yi Etkileyecek 

Burada olacak büyük bir depremde, Marmara Denizi'ne kıyısı olan tüm iller; İstanbul, Balıkesir, Bursa, Yalova, Çanakkale, Kocaeli, Tekirdağ ağır bir şekilde etkileyecektir.

Marmara Bölgesi, nüfus yoğunluğu, sanayi, ekonomi, tarihsel birikim bakımından en yoğun olan bölgedir. Bu yüzden bu deprem tüm Türkiye’yi etkileyecek ve Türkiye’nin ekonomisine zarar verecektir.

Depremden sonra geri getiremeyeceğimiz iki şey var: İlki can kaybı. İkincisi ise kaybolan tarihi ve kültürel varlığımız.

Deprem yönetmeliğine uyulması ve yapı denetim ile can kaybını azaltabiliriz. Kültürel varlıkları onarmak uzmanlık gerektiren bir konu ve zor bir iş.

Çünkü bir tarihi yapıya ulaşıp o tarihi yapıyı güçlendirmeyi sağlayacak insan sayısı az ve izin alınması gereken merciler çok fazla.

Bu konuya önem vermemiz gerekiyor. Tarihi yapıların etrafına koruyucu istinat yapıları vb. inşa edilebilir.

Sadece İstanbul'da yaklaşık 17 milyon insan var ve tüm Marmara Bölgesi'ni saydığımızda 28 milyon kişi var.

Marmara'da 6 Milyon Konut Var  

İstanbul'da 4 milyon konut var. Marmara genelinde 6 milyon konut var.

Türkiye'de 22 milyon konut var sadece 6 milyonu Marmara Bölgesi'nde ve bu çok fazla.

Yaklaşık 50 bin bina çökebilir. Bazı hesaplara göre en az yaklaşık 500 milyar liralık ekonomik kayıp meydana gelebilir!

Marmara Bölgesi’nin yıkıldığını düşünebiliyor musunuz? Hangi gelirle ayağa kaldıracaksınız? Hangi uzmanlıkla kaybolmuş, zarar görmüş kültürel varlıkları onaracaksınız?

Bu depreme hazırlıksız yakalanırsak; Türkiye yardım için başka ülkelere muhtaç olabilir; bu da ülkemizi farklı sıkıntılara sokacaktır; dolayısıyla büyük bir kaos olabilir. Bu kaosun önüne ancak gerekli önlemleri alarak geçebiliriz.

Binalar için Sakınım Bandı Oluşturulmalı  

Türkiye’deki yerleşim alanlarının önemli bir bölümünün diri faylar üzerinde konumlandığı bilindiğinden, bu faylar üzerinde olası bir depremde yüzey kırığı nedeniyle gerçekleşecek olan can ve mal kayıplarını en aza indirmek için; yüzey kırığı oluşturacak diri faylar 1/5000 - 1/1000 ölçekli imar haritalarına işlenmeli ve fayın her iki tarafına "Sakınım Bandı" oluşturularak, bu alanda bina ve bina türü yapılaşmaya kısıtlama getirilmelidir."

Kaynak: Haber Türk

Güncelleme Tarihi: 25 Kasım 2021, 07:24
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER