Faizsiz Konut Edindirmede Yeni Dönem! Yeni Sistemin Tüm Ayrıntıları

Yaklaşık 30 yıldır yasal düzenleme olmadan uygulanan tasarruf finansman sistemine düzen ve denetim geliyor. Kanun teklifine göre vatandaşa faizsiz konut edinmeleri için finansman sağlayan tasarruf finansman şirketlerinin asgari sermaye tutarı 100 milyon lira olacak.

Faizsiz Konut Edindirmede Yeni Dönem! Yeni Sistemin Tüm Ayrıntıları

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'na (BDDK), sektöre belli standart ve sınırlamalar getirme yetkisi verilecek. Kanun teklifinin aynen yasalaşması halinde tasarruf finansman şirketleri yalnızca yurt içinde tescil edilmiş konut veya taşıt alımına yönelik finansmanda bulunabilecek. Tasarruf finansman şirketleri fon havuzunu kendi operasyonel hesaplarından ayırmak zorunda olacak.

Halihazırda düzenlenmiş 375 bin sözleşmenin bulunduğu sistemde, tasarruf fon havuzundaki paralar amacı dışında kullanılamayacak ve haciz edilemeyecek. Ticaret Bakanlığı verilerine göre 45 şirketin iştigal ettiği fade edilen sistemde, faaliyet gösteren şirketlere altı aylık intibak süresi verilecek.

Şirketler, faizsiz esaslara göre faaliyet gösterecek. Müşteri, tasarruf finansman sözleşmesi imzalanmasını takip eden 14 gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin cayma hakkına sahip olacak.

İadeler 14 gün içinde yapılacak. Müşteri, tasarruf dönemi bitene kadar, organizasyon ücreti bedeli şirkette kalmak üzere sözleşmede fesih hakkına sahip olacak.

Risk Oluşturacak Alanlar BDDK'nın Gözetimine Verildi

Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı Dr. Şakir Ercan Gül: Bu kanun teklifi var olan bir sistemi denetim altına almaya yönelik bir anlayışla doğdu. Var olan, işleyen mekanizmada risk oluşturacak alanlar BDDK'nın gözetimine verildi. Şirketlerin tespiti ve mağduriyetin önlenmesi açısından geçiş süresi önemli.

Bu süre içerisinde bunu kötü niyetli şekilde kullanan yahut da hesabını kitabını bilmeden, reklamda, bina yapımında veya farklı alanlarda bu paraları kullananlar varsa onların da tabii tespiti önem arz ediyor. MASAK'la veya diğer ilgili kuruluşlarla da çok yakın temas halindeyiz. 

Bu paraların çarçur olmaması ve mağduriyetlerin doğmaması açısından biz, yetki kapsamında olmamasına rağmen, geçmiş dönemden beri bir takım çalışmalarımız oldu. İnşallah denetim altına alırız. Bu düzenleme kanunlaştığında bu şirketlerin denetimini üstleneceğiz. 

İlave Tedbirler İstenebilecek

"Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”, geçen hafta TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar Bilgi ve Teknoloji Komisyonu'nda kabul edildi. AK Parti Milletvekillerinin imzasını taşıyan kanun teklifine göre, tasarruf finansman şirketlerinin kuruluş izinleri, BDDK'nın en az beş üyesinin aynı yöndeki oyuyla verilecek.

Söz konusu şirketlerin birleşme, devir, bölünme ve iradi tasfiyeleri, BDDK'nin denetiminde, kurulun izniyle yapılabilecek. Şirketler, tasfiye sürecinde yeni müşteri edinemeyecek, sunulan plana uyulmaması veya söz konusu işlemlerin müşteri hak ve menfaatlerini zarara uğratacağının tespiti halinde BDDK kararıyla iradi tasfiye izni iptal edilecek.

Tasarruf finans sözleşmesine yönelik esasların belirlendiği kanun teklifi ile Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Birliği'nin ismi "Finansal Kurumlar Birliği” olarak değiştirilecek. Varlık yönetim şirketleri ile BDDK gözetim ve denetimine tabi diğer kuruluşlardan uygun görülenler Birliğe üye olabilecek.

Sektör 50-60 Milyar TL Büyüklüğe Ulaştı

Fuzulev Yönetim Kurulu Başkanı Eyüp Akbal: Uzun zamandır bu düzenlemeyi bekliyoruz. 100 milyon lira asgari sermaye şartı getiriliyor. Destekliyoruz. Her iki tarafın da korunmasını sağlayacak bu teklifin yasalaşmasının ardından, vatandaşın sisteme daha çok rağbet edeceğini tahmin ediyoruz.

Tasarruf finansman sektörünün büyüklüğünün 50-60 milyar liraya ulaştığı tahmin ediliyor. Sektörün yüzde 95'ini önde gelen 10 şirket oluşturuyor. Sektörün hacmi 100 milyar lira düzeyine çıkabilecek. Yeni düzenleme, sektöre istihdam açısından büyük katkı sağlayacak. Şubelerin sayısı artacak. İkinci el konut satışları daha üksek satış noktasına ulaşacak.

Banka veya herhangi bir faiz enstrümanına hassasiyeti olanların, kredibileti düşük insanların tercih ettiği bu sistemle, hane halkının düşük olan tasarruf oranlarını daha yukarı çıkaracağız. Müşterimiz ağırlıklı olarak KOBİ seviyesinde, dar gelirli kesim. 

Faizsiz Konut Sisteminin Avantajları 

Çekilişsiz sistemde müşterilere kendi ödeme bütçesine göre kampanya hazırlanıp, teslimatın ne zaman yapılacağının önceden belirlendiği bir uygulama hayata geçiriliyor. Çekilişsiz sistemde 200 bin liralık bir ev almak isteyen bir müşteri, yüzde 7 komisyon (14 bin TL) ödeyecek. 100 aylık vadede, sabit aylık 2 bin lira ödeme seçeneğiyle tüketici bu sistemde 46. ayda almak istediği evine kavuşabilecek.

Ev kirasına aylık bin 400 liradan toplam 64.4 bin lira ödendiği hesaplandığında, 200 bin liralık evin müşteriye finansman maliyeti (ev kirası ve komisyonla birlikte) 278.4 bin liraya çıkıyor. 200 bin lrianın bankalardan alınması halinde maliyet 400 bin liraya kadar yükseliyor.

Bu da müşteriye 100 ay vadeli, çekilişsiz ödeme seçeneğinde yaklaşık 120 civarında avantaj sağlıyor. Konut almak için çekilişli sisteme peşinatsız ödeme seçeneğiyle 100 ay vadeyle giren bir müşteriye, artan taksitli ödeme şartı getiriliyor. Burada 1 ile 35'inci ayda konut size çıkabiliyor.

Çekilişli sistemde peşinatlı/peşinatsız seçeneklerde müşteriden 18 bin 200 lira, yüzde 9 komisyon alınıyor. 35 ayda konutun çıktığı senaryoda, 49 bin lira kira bedeli ve 18.2 bin lira komisyonla beraber maliyet 267 bin lira oluyor.

Bankaya göre avantaj 130 bin lirayı aşıyor. 50 bin liranın peşin ödendiği çekilişli sistemde, tüketici evini 26. ayda alabiliyor. Müşteriye maliyeti 18 bin 200 lira komisyon tutarı, 36 bin 400 lira kira ile 254 bin lira oluyor.

150 bin liralık kredi bankadan alındığında bugünkü faiz koşullarında maliyeti 300 bin liraya çıkıyor, başta 50 bin lira peşinatta vermişti toplam yaklaşık 350 bin liraya konutunu almış oluyor. Böylece 50 bin lira peşinle 200 bin liralık finansman seçeneğini tercih eden bir müşteri bu sistemde bankaya göre 96 bin lira avantaj sağlıyor."

Zimmete 12 Yıl Hapis

Teklife göre cayma hakkı ve sözleşme fesih hakkının kullanımını engelleyen şirketler, altı aydan iki yıla kadar hapis ve 500 güne kadar adli para cezası ile cezalandırılacak. Cayma ve sözleşme fesih hakkına aykırı işlem yapılması halinde, 62 bin 500 liradan az olmamak üzere aykırılık oluşturan işlem tutarının beş katına kadar, "tasarruf finansman sözleşmesi" kapsamında aykırı işlem yapılması halinde ise 25 bin liradan 50 bin liraya kadar idari para cezası uygulanacak.

Gerekli izinleri almadan tasarruf finansman faaliyetlerinde bulunan kişiler, iki yıldan beş yıla kadar hapis ve 5 bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılacak. Zimmete geçirmede, tasarruf finansman şirketi yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile diğer mensupları, altı yıldan 12 yıla kadar hapis ve 5 bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılacaklar. Ayrıca tasarruf finansman şirketinin uğradığı zararı tazmin edecekler.

İntibak Süreci

Yeni düzenleme yürürlüğe girdiği tarihte tasarruf finansman faaliyeti yürütenler, bir ay içinde BDDK'ya başvuruda bulunacak. Şirketler, başvuru sırasında durumlarını en geç altı ay içinde Kanun hükümlerine uygun hale getireceklerine veya müşteri hak ve menfaatlerini zarara uğratmadan tasfiye olacaklarına dair bir plan sunacak, planın uygun görülmesi halinde gereken işlemleri planda belirlenen süreler içerisinde yerine getirmek zorunda olacaklar.

Kuruma başvuruda bulunmaksızın tasarruf finansman faaliyetinde bulunmaya devam edenler hakkında izinsiz faaliyette bulunanlara yönelik cezalar uygulanacak. Kanun hükümlerine uyum için ilave bir plan sunulması ve söz konusu planın Kurulca uygun görülmesi halinde altı aylık süre altı ayı geçmemek üzere uzatılabilecek.

Ayrıca Kurul, intibak süresini altışar ayı geçmemek üzere iki defa daha uzatmaya yetkili olacak. Öngörülen süre içerisinde yapılarını Kanun hükümlerine uygun hale getirmeyenler veya sunduğu plan yeterli görülmeyenler hakkında Kurul, tasfiyesine karar verebilecek. Sistemde düzenlenmiş 375 bin sözleşme bulunuyor.

Haksız Rekabet Ortadan Kalkacak

Çözüm Tasarruf Genel Müdürü Ebubekir Kaplan: Getirilecek regülasyonları büyük bir memnuniyetle karşılıyoruz. Sistemde yer alan şirketlere getirilecek sermaye şartı ve sıkı denetimlerle yapısal olarak güçlü kurumların vatandaşlara daha iyi hizmet sunabilmelerinin önü açılacak ve tasarruf finans sektörünün finans pazarından alacağı pay artacak.

Sürdürülebilir bir ekonominin temel şartı finansal kontrol ve disiplindir. Bu şartların yerine getirilmesi, sektörde rekabetin makul seviyelere gelmesi durumunda sektör firmaları likidite oranlarını da optimum seviyede tutabilecekler.

Denetim mekanizması ile nitelikli yapısı olmadan faaliyet gösteren firmaların otunun dışında kalması sektöre dinamizm katacak. Regülasyon sürecinin tamamlanmasıyla sektördeki kontrolsüz büyümenin önüne geçilmesi, müşteri ve kurumların haklarının karşılıklı savunulabileceği bir mekanizmanın kurulması ve güçlü bir alt yapısı olmayan şirketlerin neden olduğu haksız rekabetin önüne geçilmesi mümkün olacak. Proje süreçlerinde karşılaşılan masraf kalemleri vatandaşın lehine olacak şekilde ortadan kalkacak. Yastık altı para tedavüle girecek. 

Para Dergisi

Güncelleme Tarihi: 28 Şubat 2021, 15:35
YORUM EKLE
google-site-verification=YICnoXQvjVWih06MBJp9FBfJkY-ua8wzTHo3jGNdHnc